تبلیغات

استدلال به «غیرت عرب» برای انكار شهادت حضرت زهرا (س)

طرح شبهه:

با بررسى سطحى در فرهنگ عرب به این نکته پى خواهیم برد که عرب‌ها بیش از هر قوم و ملتى نسبت به زنان، سخت داراى غیرت بودند و زیر بار ننگ و عار نمى‌‌رفتند؛ تا جائى كه یك یهودى از قبیله بنى قینقاع را به خاطر اهانت به زن مسلمان كشتند و...

با این وجود چگونه مى‌توان پذیرفت كه عمر بن خطاب یك زن را؛ آن هم فاطمه زهرا، جگر گوشه رسول خدا (ص) را كتك زده باشد و مردم با غیرت عرب هیچ واكنشى از خود نشان نداده باشند!

نقد و بررسی:

عرب جاهلی و ارزش زن:

یكى از خصلت‌هاى عرب جاهلى بدون تردید زنده به گور كردن دختران بود كه هم قرآن بر آن صحه گذاشته است وهم شواهد زنده تاریخى آن را تأیید مى‌كند.

اكنون سؤال ما این است كه این غیرتى كه شما آن را با آب و تاب نقل مى‌كنید، هنگام دفن دخترانشان كجا رفته بود؟ خداوند كریم با یادآورى این قضیه تلخ مى‌فرماید:

وَإِذَا الْمَوْءُدَةُ سُئلَت‏. بِأَىّ‏ِ ذَنبٍ قُتِلَت‏. تكویر / 8 و 9.

و در آن هنگام كه از دختران زنده به گور شده سؤال شود: به كدامین گناه كشته شدند؟!.

محمد بن جریر طبرى در تفسیرش مى‌نویسد:

حدثنا بشر، قال: ثنا یزید، قال: ثنا سعید، عن قتادة وإذا الموؤودة سئلت: هی فی بعض القراءات: سألت بأی ذنب قتلت؟ لا بذنب، كان أهل الجاهلیة یقتل أحدهم ابنته، ویغذو كلبه، فعاب الله ذلك علیهم.

مردم زمان جاهلیت دخترانشان را مى‌كشتند و سگها را پرورش مى‌دادند، خداوند این عمل را براى آن‌ها زشت شمرده است.

الطبری، أبی جعفر محمد بن جریر (متوفای 310هـ)، جامع البیان عن تأویل آی القرآن، ج 30، ص 72، ناشر: دار الفكر، بیروت – 1405هـ

قرطبى مى‌نویسد:

قوله تعالى: وإذا الموؤودة سئلت. بأی ذنب قتلت الموؤودة المقتولة، وهی الجاریة تدفن وهی حیة، سمیت بذلك لما یطرح علیها من التراب، فیوءودها أی یثقلها حتى تموت.

موؤودة، به معناى كشته شده است كه كنایه از دختران زنده به گور شده مى‌باشد و به این جهت این نام را بر آن گذاشته‌اند كه آن قدر خاك روى بدنشان مى‌ریختند تا سنگین شوند و بمیرند.

الأنصاری القرطبی، أبو عبد الله محمد بن أحمد (متوفای671، الجامع لأحكام القرآن، ج 19، ص 232، ناشر: دار الشعب – القاهرة.

ابن كثیر سلفى دمشقى مى‌نویسد:

وإذا الموؤودة سئلت بأی ذنب قتلت " وقد كانوا أیضا یقتلون الأولاد من الاملاق وهو الفقر أو خشیة الاملاق أن یحصل لهم فی تلف المال.

مردم زمان جاهلیت گاهى از ترس فقر فرزندانشان را مى‌كشتند و یا این كه مى‌ترسیدند با كمبود آذوقه روبرو شوند، فرزندانشان را مى‌كشتند.

القرشی الدمشقی، إسماعیل بن عمر بن كثیر أبو الفداء (متوفای774هـ)، تفسیر القرآن العظیم، ج 2، ص 181، ناشر: دار الفكر - بیروت – 1401هـ.

و نیز مى‌نویسد:

والموؤدة: هی التی كان أهل الجاهلیة یدسونها فی التراب كراهیة البنات.

موؤوده، همان دختران زنده به گور شده‌اى هستند كه مردم جاهلى انجام مى‌دادند؛ چون از فرزند دختر بدشان مى‌آمد.

القرشی الدمشقی، إسماعیل بن عمر بن كثیر أبو الفداء (متوفای774هـ)، تفسیر القرآن العظیم، ج 4، ص 478، ناشر: دار الفكر - بیروت – 1401هـ.

و در ادامه این داستان را نقل مى‌كند:

قال قدم قیس بن عاصم على رسول الله صلى الله علیه وسلم فقال یا رسول الله: إنی وأدت اثنتی عشرة ابنة لی فی الجاهلیة أو ثلاث عشرة قال " أعتق عددهن نسما.

قیس بن عاصم بر رسول خدا (ص) وارد شد و گفت: اى رسول خدا! من در زمان جاهلیت دوازده یا سیزده دختر از دخترانم را زنده به گور كردم. پیامبر خدا (ص) فرمود: باید به تعداد آنان بنده آزاد كنی.

القرشی الدمشقی، إسماعیل بن عمر بن كثیر أبو الفداء (متوفای774هـ)، تفسیر القرآن العظیم، ج 4، ص 479، ناشر: دار الفكر - بیروت – 1401هـ.

كتك زدن و ربودن لباس دختران رسول خدا در كربلا:

همان اعرابى كه این همه از غیرت آن‌ها تعریف و تمجید مى‌شود و غیرت آنان را مانع كتك زدن دختران و زنان مى‌دانند، در حادثه خونین سال 61هجری، ودر قضیه شهادت ریحانة الرسول امام حسین علیه السلام در سرزمین كربلا، دختران رسول خدا صلى الله علیه وآله را با فجیع‌ترین وضع كتك ‌زدند.

آیا در این فاجعه غمناك چیزى به نام غیرت در میان اعراب وجود نداشت، یا در زمان كتك زدن دختران رسول خدا صلى الله علیه وآله فراموش كرده بودند كه عرب هستند و غیرتشان باید مانع كتك زدن زنان و دختران شود؟!

شیخ صدوق رضوان الله تعالى علیه به نقل از فاطمه دختر امام حسین علیه السلام مى‌نویسد:

قَالَ دَخَلَتِ الْغَانِمَةُ [الْعَامَّةُ] عَلَیْنَا الْفُسْطَاطَ وَأَنَا جَارِیَةٌ صَغِیرَةٌ وَفِی رِجْلِی خَلْخَالانِ مِنْ ذَهَبٍ فَجَعَلَ رَجُلٌ یَفُضُّ الْخَلْخَالَیْنِ مِنْ رِجْلِی وَهُوَ یَبْكِی فَقُلْتُ مَا یُبْكِیكَ یَا عَدُوَّ اللَّهِ فَقَالَ كَیْفَ لا أَبْكِی وَأَنَا أَسْلُبُ ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ فَقُلْتُ لا تَسْلُبْنِی قَالَ أَخَافُ أَنْ یَجِی‏ءَ غَیْرِی فَیَأْخُذَهُ قَالَتْ وَانْتَهَبُوا مَا فِی الْأَبْنِیَةِ حَتَّى كَانُوا یَنْزِعُونَ الْمَلاحِفَ عَنْ ظُهُورِنَا.

فاطمه دختر امام حسین علیه السلام مى‌گوید: غارتگران به خیمه ما هجوم كردند و من دختر خردسالى بودم و خلخال طلا به پایم بود. مردى آن‌ها را مى‏ربود و مى‏گریست، گفتم: دشمن خدا چرا گریه مى‌كنى؟ گفت:‏ چرا گریه نكنم كه دختر رسول خدا را غارت مى‌كنم. گفتم: مرا واگذار. گفت: مى‌ترسم دیگرى آن را برباید. فرمود: هر چه در خیمه‏هاى ما بود غارت كردند تا اینكه چادر از سر ما برداشتند.

الصدوق، أبو جعفر محمد بن علی بن الحسین (متوفای381هـ)، الأمالی، ص229، تحقیق و نشر: قسم الدراسات الاسلامیة - مؤسسة البعثة مركز الطباعة والنشر فی مؤسسة البعثة، الطبعة: الأولى، 1417هـ.

حمید بن مسلم، یكى از شاهدان حادثه مى‌گوید:

قَالَ حُمَیْدُ بْنُ مُسْلِمٍ فَوَ اللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى الْمَرْأَةَ مِنْ نِسَائِهِ وَ بَنَاتِهِ وَ أَهْلِهِ تُنَازَعُ ثَوْبَهَا عَنْ ظَهْرِهَا حَتَّى تُغْلَبَ عَلَیْهِ فَیُذْهَبَ بِهِ مِنْهَا.

به خدا من زنى از خاندان آن جناب را دیدم كه جامه‏اش را به تن نگه مى‌داشت كه نبرند و در این باره پافشارى مى‌كرد؛ ولى سرانجام به زور از تنش كشیده و بردند.

الشیخ المفید، محمد بن محمد بن النعمان ابن المعلم أبی عبد الله العكبری، البغدادی (متوفای413 هـ)، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج‏2، ص113، تحقیق: مؤسسة آل البیت علیهم السلام لتحقیق التراث، ناشر: دار المفید للطباعة والنشر والتوزیع - بیروت - لبنان، الطبعة: الثانیة، 1414هـ - 1993 م.

و در باره كتك زدن زنان در روز عاشورا، مى‌توانید به روایتى كه علامه مجلسى رضوان الله تعالى علیه در بحار الأنوار، ج45، ص61 نقل كرده است، مراجعه فرمایید.

شكنجه كردن سمیه و كشتن وی:

اگر واقعاً غیرت عرب مانع از آن مى‌شود كه زنان را كتك بزنند، پس چرا سمیه، مادر عمار یاسر را نه تنها كتك زدند؛ بلكه آن قدر شكنجه كردند كه در زیر شكنجه به شهادت رسید؟ ابن حجر عسقلانى در الإصابة مى‌نویسد:

( 11342 ) سمیة بنت خباط... والدة عمار بن یاسر كانت سابعة سبعة فی الاسلام عذبها أبو جهل وطعنها فی قبلها فماتت فكانت أول شهیدة فی الاسلام... عذبها آل بنی المغیرة على الاسلام وهی تأبى غیره حتى قتلوها وكان رسول الله صلى الله علیه وسلم یمر بعمار وأمه وأبیه وهم یُعذّبون بالأبطح فی رمضاء مكة فیقول صبرا یا آل یاسر موعدكم الجنة.

سمیه دختر خباط... مادر عمار یاسر هفتمین كسى است كه اسلام آورد، ابوجهل او را اذیت مى‌كرد و آن قدر نیزه بر پایین شكمش زد تا به شهادت رسید، و او نخستین زن شهید در اسلام است. آل بنومغیره، چون مسلمان شده بود و دست بردارد نبود او را آزار و اذیت كردند؛ تا كشته شد. رسول خدا (ص)، منظره شكنجه شدن عمار و مادر و پدرش را در مكه مى‌دید و مى‌فرمود: اى خاندان یاسر! صبور باشید كه وعده‌گاه شما بهشت است.

العسقلانی، أحمد بن علی بن حجر أبو الفضل الشافعی، الإصابة فی تمییز الصحابة، ج 7، ص 712، تحقیق: علی محمد البجاوی، ناشر: دار الجیل - بیروت، الطبعة: الأولى، 1412 - 1992.